लेखा विभाग

१

मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी

१. महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा व पंचायात समित्या अधिनियम, १९६१ व महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा पंचायात समिती लेखा संहीत, १९६८ मध्ये विहित केल्याप्रमाणे तसेच शासनाने वेळोवेळी दिलेल्य आदेशानुसार व कर्तव्य.
२. वित्त विभाग, जिल्हा परिषदेच सर्व विभाग आणि पंचायात समित्यांच्या लेख्यांवर नियंत्रण ठेवणे.
३. वित्तीय सल्लागार व प्राथमिक लेखा परीषक म्हणून काम.
४. वित्तीय व्यवस्थापन व गुंतवणूका यावर नियंत्रण ठेवणे.
५. अर्थसंकल्प : जिल्हा परिषदेचे स्वतःचे उत्त्पन्न व शासकिया विविध योजनांचे
६. आस्थापना :
६.१) लेखा संवर्गाची जिल्हा आस्थापना (बदली, पददोन्नती,जेष्ठतयाची  ही जबाबदारी राहील.)
६.२) वित्त विभागाची कार्यालीन आस्थापना(वर्ग १ ते ४).
६.३)महारष्ट्र वित्त व लेखा सेवा संवर्गाच्या अधिकाऱ्यांवर पर्यवेक्षण व नियंत्रण ठेवणे.
६.४) जिल्हा परिषदेच्या सर्व विभागातील व पंचायात समित्यातील लेखा संवर्गावर पर्यवेक्षण व नियंत्रण ठेवणे.
७. पंचायची राज संस्थांच्या लेख्यावरील लेखा परीक्षा पुनर्विलोकन अहवालात समाविष्ट लेखा आक्षेप व महत्वाचे लेखा आक्षेप तसेच भारताचे नियंत्रक व महालेखा परिक्षिक यांच्या अहवालात समाविष्ट लेखा आक्षेप व महत्वाचे लेखा आक्षेप याबाबाद समन्वय ठेवणे .
८. रु. २,००,०००/- च्या वरील देयके पारित करणे व त्याचे धनादेश अदा करणे. सर्व जिल्हा उप मुख्य लेखापरीषक अधिकारी, स्थानिक निधी लेखा महालेखापाल (लेखा व अनु ज्ञेयता ) (लेखा व परीक्षा ) महाराष्ट्र-१, मुंबई महालेखापाल (लेखा व अनु ज्ञेयता ) (लेखा व परीक्षा ) महाराष्ट्र-१, नागपूर
सार्वजनिक बांधकाम विभाग (इमा- २ ), मंत्रालय, मुंबई
जलसंपदा विभाग, मंत्रालय, मुंबई
९. वित्त विभागास प्राप्त होणाऱ्या सर्व नरस्त्यांचे (रु. २०००००/- च्या आतीलही) पूर्व लेख परीक्षण करणे व अभिप्राय देणे.
१०. अनुदान निर्धारण, जिल्हा परिषदेस शासनाकडून येणे व शासनास देणे स्थिती यावर नियंत्रण.
११. मध्यवर्ती भांडार/पूर्ण नियंत्रण
१२. जिल्हा परिषदेचे खरेदी व्यवहार विहित पद्धतीने करणे
१३. आर्थिक शिस्तीचे पालन करण्यासाठी योग्य व आवश्यक नियोजन उपाय योजना व अंमलबजावणीं करणे.
१४. महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा व पंचायायत समित्या अधिनियम १९६१ व महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा व पंचायायत समित्या लेख संहिता ,१९६८ व शासनाने वेळोवेळी दिलेल्या आदेशाप्रमाणे जबाबदाऱ्या स्वतः किंवा इतर अधिकाऱ्याकडून पूर्ण करून घेणे.
१५. महालेखापाल,कोषागार यांचा कार्यालयातील लेख्यांची (जमा व खर्च) ताळमेळ घालवायचा कामावर नियंत्रण ठेवणे
१६ अखर्चीत राखमांचा आढावा घेणे व शासनात वेळेत भरणा करणे.
१७. वार्षिक लेखे अंतिमीकरण करून आर्थिक स्थितीच्या अहवालासह जिल्हा परिषद सभेस सादर करणे व त्या मान्यतेनंतर शासनास सादर करणे.
१८. अंतर्गत लेख परीक्षण भांडार पडताळनी व वेतन निश्चित पथकाची कामे प्रभावित होईल या दृष्टीने संबंधित सहकारी अधिकारी / कर्मचारी यांचे कडून काम करून घेणे.
१९. वर्ग-३ वर्ग-४ कर्मचाऱ्यांची भविष्य निर्वाह निधीचे काम ताळमेळासह अद्ययावत राहील ह्यावर नियंत्रण ठेवणे.
२०.वर्ग-३ वर्ग-४ कर्मचारी व अंशदन निवृत्ती वेतन योजनेअंतर्गत लेख्यांचे काम ताळमेळासह अद्ययावत राहील ह्यावर नियंत्रण ठेवणे.

२

उपमुख्य लेखा व वित्त अधिकारी (जुने पदनाम वरिष्ठ लेखाधिकारी)

१) आस्थापना.

१.१) वित्त विभागाचे आहरण व संवितरण अधिकारी म्हणून काम पाहणे. ( वर्ग-३ व वर्ग-४ कर्मचाऱ्यांचे वेतन व भत्ते प्रवास भत्ते व इतर वैयक्तिक प्रदाने इत्यादी )

१.२) जिल्हा परिषद वित्त विभागाचे आस्थापना विषयक प्रकरणे नस्त्या/ प्रकरणे तपासून(सर्व) अभिप्राय देणे व मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी याना सादर करणे. (सर्व प्रकारच्या रजा, वेतनवाढ , सेवापुस्तक )

१.३) आवक जावक शाखा- विभागाची येणारे टपाल सहाय्यक लेखाधिकारी हे लेखा अधिकारी यांना सादर करतील व लेखा अधिकारी हे उप मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांचे मार्फत मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सादर करतील.

१.४) रोखशाखा- रु.२,००,०००/- च्या आतील देयके पारित करणे व त्याचे धनादेश अदा करणे. (कामांच्या व खरेदीच्या संदर्भांत रु.२,००,०००/- च्या आतील अंतिम देयके तपासून मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सादर करणे.)

२) निवृत्तीवेतन -निवृत्तीवेतन, भविष्य निर्वाह निधी, गट विमा योजना संबंधित प्रकरणांना मंजुरी देणे (पूर्ण अधिकारी वर्ग-३ व वर्ग -४ कर्मचाऱ्यांच्या प्रकरणाबाबत ) व परिभाषित अंशदान निवृत्तीवेतन (दि.स. पी.एस)(येन पी एस ) योजनांचे लेखे तयार करणे व प्रकरणे तपासून मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सादर करणे.

३) संकलन- जिल्हा परिषद लेखा विषयक सर्व जबाबदारी वार्षिक लेखा वेळेत होतील यावर नियंत्रण.

४)अर्थसंकल्प – जिल्हा परिषद स्वतःचे उत्पन्न व शासनाचे विविध योजना अर्थसंकल्प तयार करण्यासाठी मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सहाय्या करणे.

५) देयक व नस्ती -पूर्व लेखा परीक्षण -सामान्य प्रशासन विभाग, ग्रामपंचायत, पशुसंवर्धन, वित्त,बांधकाम विभाग या विभागाच्या संबंधित

३

लेखाधिकारी-१

1) अर्थसंकल्प:
१.१) जिल्हा परिषदेचे स्वतःचे उत्पन्न व शासनाचा विविध योजनांचा अर्थसंकल्प तयार करून वरिष्ठांना सादर करणे.
१.२) पंचायत समितीचा अर्थसंकल्पाबाबत तपासणी व पंचायत समितीच्या उपकर अर्थसंकल्पाचे संकलन करणे व एकत्रित अर्थ संकल्प तयार करून सादर करणे.
१.३) कार्यक्रम अंदाजपत्रक (सर्व कामे)१.४) रोख अनुदान व सहाय्यक अनुदाने यांची देयके तयार करून घेऊन सादर करणे.

१.५) अर्थ संकल्पिय मंजूर तरतुदींचे पंचायत समित्यांना वाटप प्रस्तावित करणे.

१.६) केंद्रीय वित्त आयोग व महाराष्ट्र राज्य वित्त आयोग यांच्याशी संबंधित माहिती संकलित करून सादर करणे.

१.७) अर्थसंकल्पाशी संबंधित व उपरोक्त विषयाबाबत सर्व नोंद वह्या अद्ययावत ठेवणे. नियतकालिक अहवाल सादर करणे व सर्व प्रकारचा परत व्यवहार करणे.

१.८) आहरण केलेल्या रक्कमांचा महालेखापाल कार्यालयाच्या लेख्यांशी तालमेल घालणे व तालमेलाचा अहवाल सादर करणे.

२. संकलन :-

२.१) सर्व विभागाच्या लेखाशीर्षाचे जमा व खर्चाचे लेखे ठेवणे.

२.२) पंचायत समित्यांचे लेखे स्वीकारणे, तपासणे व संकलन करणे.

२.३) मासिक खर्च विवरण पत्र तयार करून विहित दिनांकास सादर करणे.

२.४) वार्षिक लेखे तयार करणे व सादर करणे.

२.५) अर्थसंकनकल्पिय तरतुदीपेक्षा कमी अथवा अधिक झालेल्या खर्चाचे विवरणपत्र तयार करून सक्षम प्राधिकाऱ्यास सादर करणे.

२.६)अनुदान निर्धारण-मंजूर आर्थिक तरतूद खर्च प्रमाणित करून देणे.

२.७) उपयोगिता प्रमाणपत्र – मंजूर आर्थिक तरतूद व खर्च प्रमाणित करून देणे.

२.८) जिल्हा परिषदेस शासनाकडून येणे व शासनास देणे असलेल्या रक्कमांची माहित काढून सादर करणे.

२.९) खाते प्रमुखाकडील नोंद वह्यांची पंचायत समितीच्या खर्चासह लेखाशीर्षनिहाय खर्चाचा दरमहा ताळमेळ घालणे.

२.१०) खर्चाचे मासिक/त्रैमासिक व वार्षिक विवरणपत्रे शासनाच्या संबंधित नियंत्रक अधिकाऱ्यांना वेळेवर सादर करण्यासाठी आवश्यक ती कार्यवाही करणे.

३) सर्वसाधारण भविष्य निर्वाह निधी :-

जिल्हा परिषदांच्या वर्ग-३ व वर्ग-४ कर्मचाऱ्यांचे भविष्य निर्वाह निधीचे काम पाहणे, लेखे ठेवणे, मंजुरी व अदाइचे प्रकरणे उपमुख्य लेखा व वित्त अधिकारी ह्यांना सादर करणे. ठेव संलग्न विमा योजनेचे देयके तपासणे व मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सादर करणे.

४) परिभाषित अंशदान निवृत्तीवेतन योजना-
परिभाषित अंशदान निवृत्तीवेतन योजनेचे लेखे ठेवणे. आहरण व वितरण केलेल्या रक्कमांचा ताळमेळ घेणे, कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या लेख्यांचे विवरणपत्र देणे.

५) देयक व नस्ती – पूर्व लेखा परीक्षण – कृषी विभाग, समाजकल्याण(अपंग कल्याणसह) महिला व बाल कल्याण विभाग(एकात्मिक बाल विकासासह) व लघु पाटबंधारे विभाग व या विभाग संबंधित नस्त्यांचे पूर्वलेखा परीक्षण करणे व अभिप्राय देऊन मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सादर करणे व रु. २,००,०००/- वरील देयके/प्रकरणे मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सादर करणे.

६) कर्जे:

व्याजी, बिनव्याजी कर्जे मंजुरीसाठी प्रकरणे सादर करणे, लेखे ठेवणे, व्याजाची गणना करणे व मसुलीवर नियंत्रण ठेवणे.

७)अग्रिमे :

मुख्यालयातील कर्मचाऱ्यांना व विभागांना दिलेल्या सर्व प्रकारच्या अग्रीमांच्या वसुलीवर नियंत्रण ठेवणे व विभागाच्या नोंदवह्यांशी ताळमेळ घेणे.

८)ठेवी :

जिल्हा निधीत जमा होणाऱ्या सर्व विभागाची ठेवींचा हिशोब ठेवणे , ठेव परतावा ठेवी व्यपगत करणे, महसूल खाती जमा रक्कमांचा परतावा, अग्रीम व त्याचे विवरण उपमुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना सादर करणे.

९)वित्त विभागाची रोखशाखा – वित्त विभागाची ठेवण्यात येणाऱ्या सामान्य कीर्दी –

९.१) हस्तांतरित योजना

९.२)अभिकरण योजना

९.३) जिल्हा परिषदेचे स्वतःचे उत्पन्न

९.४)ग्रामीण पाणीपुरवठा देखभाल व दुरुस्ती नीधी

९.५) घसारा नीधी

९.६)अल्पबचत प्रोत्साहनपर अनुदान

९.७)आश्र्वासित रोजगार इत्यादी रोख पुस्तके अद्यावत ठेवणे, जमा व खर्च बाजूच्या नोंदी तपासून आवश्यक त्या नोंदी साक्षांकित करणे, बँक ताळमेळ करणे,कीर्दी वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडे सादर करणे.ताळमेळात तफावत

आढळल्यास शोधून दूर करणे.

१०) लेखा आक्षेपाचे निराकरण – अर्थ विभागाची अहवाल,

महालेखापालाचे निरीक्षण अहवाल आणि आयुक्त यांचे तपासणी अहवाल यातील लेखाआक्षेपाचे संबंधित शाखेकडून अनुपालन तयार करून घेणे .

११) सोपविण्यात आलेल्या विभागाची योजना, अर्थसंकल्प व अडचणी इत्यातीबाबद समन्वयक म्हणून काम करणे

व याबाबतची माहिती उपमुख्य लेखा व वित्त अधिकारी व मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना देणे.

१२) मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी व उपमुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांनी सोपविलेली इतर कामे व आदेशाचे पालन करणे.

१३)सभा व बैठक उपस्थिती –

१३.१) अर्थ समितीची सर्व बैठकांना उपस्थित राहणे.

१३.२) अनुक्रमांक ५ मध्ये सोपविण्यात आलेल्या विभागांच्या विषय समितीच्या सभेचा वृत्तांत मुख्य लेखा व वित्त अधिकारी यांना देणे.